Văn hoá húp mì xì xụp của người Nhật bắt nguồn từ đâu?

Người Nhật nổi tiếng hoà nhã, lịch sự và không thích tạo tiếng ồn làm ảnh hưởng người khác nhưng lại có văn hoá húp mì xì xụp khác lạ, gây nhiều tranh cãi. Hãy cùng Hikari Academy tìm hiểu về văn hóa kỳ lạ này nhé!

Vì sao cách húp xì xụp trở nên phổ biến - Nguồn: Internet

Vì sao cách húp xì xụp trở nên phổ biến – Nguồn: Internet

Với những khách nước ngoài lần đầu đến Nhật Bản, văn hoá húp mì xì xụp không khỏi làm họ cảm thấy khá sốc, thậm chí là khó chịu. Đặc biệt, vào ngày 04/05/2019, mạng xã hội Nhật Bản từng dậy sóng vì bài đăng của chủ tài khoản Haruka phỏng vấn một vị khách đến từ Pháp, anh chàng cảm thấy khó chịu cũng như chán nản khi ngồi cạnh một người khác đang húp mì xì xụp.

Thực tế, việc húp mì Soba xì xụp còn được coi như một hình thức quấy rối, trong tiếng Nhật gọi là “ヌーハラ – Nuuhara” (tiếng Anh: noodle harassment). Trước vấn đề tranh cãi này, Motohashi Takashi – cây bút chuyên về ẩm thực và có niềm say mê cuồng nhiệt dành cho mì Soba đã đi tìm nguồn gốc của phong tục thú vị này với sự giúp đỡ từ Horii Yoshinori – chủ quán mì Soba Sarashina Horii có lịch sử 230 năm lừng danh tại Tokyo.

Văn hóa Húp mì xì xụp của người Nhật bắt nguồn từ đâu:

1. Hiểu được văn hóa Húp mì xì xụp thì phải hiểu về khởi nguồn của mì Soba

Kiều mạch hay còn gọi là Soba (蕎麦) trong tiếng Nhật là loại cây lương thực được trồng và tiêu thụ ở nhiều vùng khác nhau tại Nhật trong nhiều thế kỷ. Chúng có giá trị dinh dưỡng cao và thời gian thu hoạch ngắn hơn so với lúa gạo, chỉ từ 2,5 đến 3 tháng. Trong thời kỳ đầu, Soba thường được người Nhật chế biến thành cháo. Sau đó, người ta mới bắt đầu nghiền kiều mạch thành bột và làm bánh bao. Theo thời gian, từ món bánh bao, mì Soba mới ra đời.

Khởi nguồn của mì Soba - Nguồn: Internet
Khởi nguồn của mì Soba – Nguồn: Internet
Mì Soba lần đầu tiên xuất hiện tại Nhật vào đầu thời kỳ Edo (1603-1868). Cuối thế kỷ 17, rất nhiều cửa hàng Soba mọc lên khắp nơi tại Edo (Tokyo ngày nay). Ban đầu, Udon chiếm ưu thế hơn mì Soba, nhưng sau đó, Soba đã đánh bại “người anh em họ” làm từ lúa mì này và dần trở thành một món ngon độc đáo trong ẩm thực Edo. Thời bấy giờ, Edo có khoảng một triệu dân, là một trong những trung tâm đô thị lớn nhất thế giới. Trong nhịp sống nhộn nhịp và cạnh tranh như vậy, những bữa ăn nhanh chóng và đầy đủ chất dinh dưỡng dần chiếm ưu thế, do vậy mà mì Soba phát triển mạnh mẽ tại Edo, trong khi Udon tiếp tục thống trị vùng Kansai.
Sự phổ biến của mì Soba là nhờ vào giá trị dinh dưỡng của kiều mạch. So với bột mì, kiều mạch chứa nhiều protein và các vitamin B quan trọng khác. Dù thời bấy giờ, người Nhật không được tiếp cận những kiến thức về dinh dưỡng trên, nhưng thông qua kinh nghiệm, họ chọn được loại thực phẩm cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể, và mì Soba trở thành nguồn cung cấp dinh dưỡng cao rất được yêu thích. Đến năm 1800, tại Edo có khoảng 700 cửa hàng Soba khiến nó trở thành mô hình kinh doanh lớn thứ hai chỉ sau các quán nhậu Izakaya.

2. Húp mì xì xụp là cách tốt nhất để thưởng thức mì Soba 

Ông Horii chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng việc húp mì xì xụp được tạo ra để thưởng thức hương vị của mì Soba tốt hơn. Cách tốt nhất để thưởng thức Soba được cho là bằng miệng. Lấy ví dụ như khi nếm rượu, trước tiên bạn sẽ ngửi để cảm nhận hương thơm của rượu trong ly, rồi đảo rượu trong miệng để cảm nhận mùi hương đi qua mũi từ cổ họng. Hai con đường này lần lượt được gọi là mũi trước (orthonasal olfaction) và mũi sau (retronasal olfaction). Với mì Soba, hương vị nếu chỉ ngửi bằng mũi sẽ rất khó nhận thấy, nó chủ yếu được cảm nhận theo con đường thứ hai.”

Húp xì xụp là cách tốt nhất để thưởng thức mì Soba - Nguồn: Internet
Húp xì xụp là cách tốt nhất để thưởng thức mì Soba – Nguồn: Internet

3. Vì sao cách húp mì xì xụp trở nên phổ biến? 

Vào thời Edo, những người bận rộn sẽ mua và thưởng thức mì Soba tại các quầy hàng bên đường hoặc từ những gánh hàng rong ban đêm. Hiển nhiên, vẫn có một số cửa hàng mì Soba cao cấp – nơi các Samurai và giới thượng lưu lui tới để ăn uống những khi rảnh rỗi. Nhưng trên thực tế, giống với Sushi và Tempura, mì Soba cũng là món ăn đường phố dành cho người dân bình thường.
Ngay từ thời Edo, người Nhật cũng đã có những quy tắc ăn uống nghiêm ngặt và không quá khác biệt so với ngày nay, trong đó, việc ăn uống gây ra tiếng động cũng bị xem là cách cư xử không đúng mực.

Công đoạn làm mì Soba - Nguồn: Internet
Công đoạn làm mì Soba – Nguồn: Internet
Nhưng theo ông Horii, vì mì Soba là món ăn dân dã nên mọi người hầu như không lo lắng nhiều về việc húp mì xì xụp, cũng như không quan tâm đến việc phải cư xử thật lịch sự trên bàn ăn. Các quầy hàng là nơi mọi người hối hả đứng ăn trong sự vội vã nên việc húp mì được xem là hoàn toàn tự nhiên trên đường phố Edo. Do vậy, phong tục húp mì xì xụp được cho là bắt nguồn từ các quầy Soba đường phố, sau đó lan rộng và duy trì đến ngày nay, đồng thời cũng ảnh hưởng lên cách người Nhật thưởng thức Ramen và các loại mì khác.
Bạn có biết văn hóa kỳ lạ nào ở Nhật Bản không, hãy chia sẻ cho mọi người cùng biết nhé!

Nguồn: kilala

– Hikari Academy biên soạn –